banner622
banner595

Görmediğiniz Vezirköprü

Bir düşünün kaç yaşındasınız? Yada kaç yıldır Samsun'da ikamet ediyorsunuz? Peki Samsun'un ilçelerini ne kadar tanıyorsunuz? SamsunHaberTC sizin için her sayısında Samsun'un bir ilçesini size kapsamlı olarak tanıtacak. İlk olarak Samsun'un en büyük ilçesi ile başlıyoruz.

Görmediğiniz Vezirköprü

Bir düşünün kaç yaşındasınız? Yada kaç yıldır Samsun'da ikamet ediyorsunuz? Peki Samsun'un ilçelerini ne kadar tanıyorsunuz? SamsunHaberTC sizin için her sayısında Samsun'un bir ilçesini size kapsamlı olarak tanıtacak. İlk olarak Samsun'un en büyük ilçesi ile başlıyoruz.

28 Nisan 2015 Salı 13:19
Görmediğiniz Vezirköprü
banner556

Vezirköprü, Samsun'un birinci büyük ilçesi. Vezirköprü Samsun merkezinden 116 km uzaklıkta. Samsun'un Havza, Bafra, Alaçam ilçeleri ile Sinop Ve Çorum ' komşu olan Vezirköprü, yaklaşık 106 bin nüfusa sahip, Vezirköprü halkının 79.116'sı köylerde yaşıyor. İlçenin çevre ile ulaşımıkarayolu ile sağlanıyor. Havza ve durağan' gitmek için minibüsleri tercih edebilirsiniz. Vezirköprü'den Samsun, Ankara, İstanbul, Bursa'ya her gün düzenli otobüs seferleri var.

Şahinkaya Kanyonu

Vezirköprü’nün 17 km. kadar kuzeybatısında bulunan Kanyon (Yarmavadi), Altınkaya barajının en dar yeri olma özelliği ile de dikkat çeker ve yaklaşık 1500 metre uzunluğundadır. Şahinkaya Kanyonu, Altınkaya Baraj Gölü’nü adeta ikiye ayıran doğa harikası bir boğazdır. Altınkaya Barajı Kızılırmak üzerine kurulu bir barajdır.

Kızılırmak, Sivas yakınlarındaki Kızıldağ'dan doğup, İç Anadolu bölümünde büyük bir yay çizerek, Vezirköprü'de Samsun İl sınırları içine girer ve Bafra İlçesinden geçtikten sonra Bafra Burnu'nda Karadeniz'e dökülür.

190 metre kot yüksekliği olan Altınkaya Barajı'nda 2007 yılında yaşanan kuraklık yüzünden gölün seviyesi 169 metreye kadar inerken, su seviyesinin 21 metre düşmesinden dolayı baraj gövdesinin bulunduğu yerde gölün dibi görünmeye başlamıştı. 2009 yılından itibaren başlayan doluluk oranı henüz ilk ulaştığı seviyeye gelmiş değil.

Kızılırmak üzerinde kurulan ve Türkiye’de Atatürk, Karakaya ve Keban Barajı’ndan sonra 4. büyük baraj konumunda bulunan Altınkaya Baraj gölü, Vezirköprü ilçesinin 12 tane köyünü suları altına almıştır.

Samsun’un Bafra ve Vezirköprü ilçeleri ile Sinop’un Durağan ilçesi sınırları içinde bulunan Altınkaya Baraj Gölü (ABG), Samsun’un Bafra ilçesine 27 km. uzaklıkta, Kızılırmak nehri üzerindedir. DSİ tarafından 1988 yılında yapımı tamamlanan baraj enerji, sulama, taşkın kontrolü amacıyla inşa edilmiştir. Bunların yanında gezi yeri olarak kullanılmakta ve ticari balıkçılık faaliyetleri yürütülmektedir.

Kanyon turizm bölgesi ilan edildi.

Vezirköprü'de sadece Osmanlı ve Selçuklu değil, Hititler'e kadar uzanan bir medeniyet geçmişinin izleri ve birikimleri var. Hitit Kralları'nın tahta çıkarken kutsandığı yer de Vezirköprü'dedir. Şu an bu bölgede Alman arkeologlar kazı çalışmaları yapıyor. Dolayısıyla gerek Kunduz Dağı gerekse Şahinkaya Kanyonu gelecek yıllar içinde gerçekleşecek adımlarla hatırı sayılır bir çekim yeri olma yoluna girmiştir.

Samsun’un Bafra ve Vezirköprü ilçeleri arasında bulunan Altınkaya barajı Şahinkaya Kanyonu görülmeye değer bir doğa harikasıdır. Tarihi ve turistik özelliklere sahip Şahinkaya kanyonu özellikle eski kral mezarları ve kayalara oyulmuş barınak yerleri ile de meşhurdur.

Kunduz Ormanları

Tepelerle çevrili bir çanağın içine konuşlanmış olan Vezirköprü, Kunduz Dağları kale tepe, Tavşan Dağları ile Keltepe ile çevrili. Kızılırmak vadisine bakan yamaçları ormanlarla kaplı, batısındaki kunduz yaylası, kuzeyindeki kabalı yaylası ile güneybatısında tavşan dağı yaylası, yayla turizmi açısından önemli.
Vezirköprü iklim koşulları bakımından kıyı kuşağının nemli ılıman iklim tipi ile iç kesimlerin karasal iklim tipi arasında, geçiş kuşağının kendine özgü termik ve nemlilik özellikleriyle ayrılmakta.Kışlar kıyıya göre daha soğuk yazlarda daha sıcak geçer.

Vezirköprü ekonomisi

ilçenin ekonomisi ağırlık tarıma dayalı Vezirköprülüler her çeşit tahıl ile sebze ve meyve üretiyorlar. Hayvancılık ve orman ürünleride önemli bir yer tutuyor. Heybecilik, Semaver yapımı ip ve urgan yapımı gibi geleneksel sanatlarını sürdüren zanaatkarlarda karşımıza çıkıyor Vezirköprü'de. Vezirköprü, Yaklaşık 7500 yıllık süreçte bir çok kültüre ev sahipliği yapmış.

7500 yıllık Vezirköprü Tarihi

Bu bölgeye hayat veren kızılrmakl ve yerel su ağları tarih boyunca insanlığın yerleşimi için uygun bir zemin oluşturmuştur. Yakın zamana kadar Vezirköprü tarihinin hititlerle başladığı kabul ediliyor. ancak son zamanlarda elde edilen bulgularla vezirköprü tarihi MÖ 5500'lü Yıllara tarihlendiğini biliyoruz.

İlk Yerleşim Adatepe

MÖ 550'li yıllarda başlayıp 2500 yıl süren katolik döneminin hemen hemen tüm izlerini izleyebiliyoruz Adatepe'de Yekpare bir kayadan oluşan ve dolayısıyla savunulması kolay bir yerleşim alanı, Güvenliği sağlamak için 1500 dönümlük tepenin 400 dönümlük terasının etrafını surla çevirmişler Basit yöntemlerle toprağı işlemeye başlamışlar. bu alanda bulunan dibek taşlarından, tahıl ya da çeşitli bitki kökleri öğüttüklerini ve bir yemek kültürü oluşturduklarını gözlemleyebiliyoruz korunmak ve avlanmak için çakmaktaşından kesici ve kazıyıcılar, ok ve mızrak uçları ve el baltaları yapmışlar. Tapınma olgusu yine bu dönemde gelişiyor Adatepe'de yine bu doğal 'kale'nin tam ortasında bir tapınak formu var. Yerleşik ve tarım alanları bu formun etrafında gelişiyor Doğal bir kale özelliğine sahip olan adatepe, hemen her dönem önemli bir yerleşim yei olmuş Tunç çağı döneminde (MÖ 3000 -1200) şimdiki Adatepe yerleşiminin hemen kıyısındaki bir yerleşme oluşuyor. Yapılan bu araştırmalarda 'tepecik'in önemli bir dokuma merkezi olduğu anlaşılıyor

Hititlerin kutsal kenti: Oymaağaç Höyük tepe

En az birkaç bin yıllık bir yerleşim alanı oldğu tahmin edilen oymaağaç höyük tepe ticaret kervanlarının önemli uğrak yerlerinden biri olmuş ve fırtına tanrısına adanmış diğer adıyla hitti ve hititlerin kutsal kenti nerik olarak adlandırılmıştır.

YAYLADA YAŞAM

Kimler yaylaya göçüyor?

Yaylaya genellikle hayvancılık yapanlar göç ediyor. Göç nedenleri ise, hayvanların beslenebilmesi için köylerde yeterli miktarda otlak ve mera bulunmaması

Yaylalarda yapılan şenlikler

Yaylalarda yapılan şenlikler birbirinden farklıdır. susuz köyü yaylasında boğa güreşleri yapılır ve gençler geleneksel "Çıngırşak" oynarlar.

Eğlenceleri geleneksel yemekleriyle zenginleştirirler.

Konaklama yerleri

Yaylalarda insanlar, çadırlarda veya kelik adı verilen ahşap evlerde konaklarlar.

Yaylalarda gelenek ve görenekler;

*Yaylada Hayvanların bakımı için tutulan sığırtmaca, Her hafta yayık döven yaylacılar tarafından birer kaşık tereyağı verilir. Bu gelenek sığırtmacın, daha dikkatli davranarak hayvanları kurt ve diğer yırtıcı hayvanların tehlikesinden koruması için yapılır

*Yaylada genellikle yaşlı kadınlar yaşadığı için, her hafta köyden yaylaya yayık dövmeye genç kızlar ve gelinler gidiyor.

*Yaylaya çıkıldıktan 15-20 gün sonra, köy halkının tamamı şenlik için yaylaya gidiyor.

Yaylaya gidiş ve dönüş mevsimi

Yaylaya genellikle mayıs ayı içerisinde çıkılır ve en geç eylülde köylere geri dönülür.

Dönüş hazırlıkları yapılır, koyun ve keçiler daha önceden kırkılır, hayvanlar ve yünleri derelerde yıkanır. Eşyalar ve çadırlar toplanarak hayvanlara veya traktörlere yüklenir ve yayladan inilir.

Höyük ve Düz Yerleşimler

Bu bölgede de sayısız tepe höyük ve tümülüs bulunuyor. Höyüktepe-oymaağaç Tepe'de kazı çalışmaları devam ediyor Bir çoğu ilk Tunç çağı'nın izlerini taşıyor ve yapılan kazı çalışmalarında çanak, çömlek parçalarına rastlanmış. bellibaşlıları doğan tepe, kurudere,yağınözü - çak- mak, keltepe, yağbasan tümülüsleri, çeltek tümülüsleri, Aşağı narlı tümülüsleri, Avdan köyü tümülüsleri, Çal köyü Tümülüsü ve Maltepe tümülüsü

Yemek Kültürü

Vezirköprü mutfağında kuru fasülye,nohut, mısır, üzüm yaprağı yarma-bulgur temel malzemeler, et,pirinç ve hamurlu yiyecekler de mutfağa hakim, kaz,tavuk, ördek ve hindi gibi kümes hayvanları geleneksel beslenmede önemli bir yer tutuyor. Kaz pilavı,tirit kaz çevirmesi, tavuk kızartması, kümes hayvanlarından yapılan yemekler, kaldırayak, madımak, pancar, münük gibi bitkilerden kavurma, yada çorba yapılır. Katık böreği Vezirköprü'ye özgü bir yemek, katık,Yarma (iri öğütülmüş mısır) ve dere otundan yapılan bu börek son derece lezzetli ve başka bir yerde bulamayacağınız bir tat.

Oymaağaç kebabı

Oymaağaç köyü'nden yapılan "oymaağaç kebabı" mayıs-kasım ayları arasında yapılıyor, hem sıcak hemde soguk oalrak yeniliyor. Kebabın en önemli özelliği olak etinden yapılmış olması.

Kebap,özel yapılmış bacada, kebap odasında yaklaşık 3-4 saatte, büyük bir özenle çevrilerek pişiriliyor sonucu eriyen yağlar bir kapta toplanıyor ve etle birlikte tiridine banılarak yeniliyor.

Oğlak Kebabı, yörenin asırlardır varolan geleneksel yemeği.

Son Güncelleme: 28.04.2015 13:29
Anahtar Kelimeler:
görmediğiniz vezirköprü
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner591